Món Quà Đặc BIệt

Ngay từ nhỏ, Patti Wilson đã được bác sĩ bảo rằng cô bị bệnh động kinh (epileptic). Cha của cô, Jim Wilson, là người thường xuyên tập luyện chạy bộ vào buổi sáng. Một ngày kia cô nói với cha cô "Cha ơi, con rất muốn chạy với cha hàng ngày, nhưng con sợ con sẽ bị lên cơn." Cha cô nói với cô "Nếu con bị thì cha đã biết cần phải làm gì rồi nên đừng sợ, chúng ta cùng bắt đầu chạy." 

Rồi họ chạy mỗi ngày. Thật là điều kỳ diệu đối với họ là cô bé đã không bị lên cơn lần nào. Sau vài tuần, cô nói với cha "Cha ơi, con thật sự muốn phá kỷ lục thế giới quãng đường chạy dài nhất của nữ." Cha cô tìm trong cuốn sách các kỷ lục thế giới Guiness và thấy rằng khoảng cách lớn nhất mà có người phụ nữ đã từng chạy là 80 dặm. Lúc đó Patti mới vào năm đầu tiên ở trung học, cô tuyên bố "Con sẽ chạy từ quận Cam (Orange County) tới San Francisco." (Khoảng cách 400 dặm.) "Ðến năm thứ hai, con sẽ chạy tới Portland, Oregon." (Khoảng hơn 1500 dặm.) "Tới năm thứ 3, con sẽ chạy tới St. Louis." (Khoảng 2000 dặm.) "Tới năm cuối, con sẽ chạy tới Nhà Trắng." (Khoảng hơn 3000 dặm đường.) 

Patti đầy nghị lực cũng như say mê hăng hái, cô chỉ coi bệnh của mình như là một điều "bất tiện". Cô không tập trung vào cái cô mất đi mà tập trung vào điều mà cô đang còn có. 

Vào năm đó cô hoàn thành cuộc chạy đến San Francisco với chiếc áo thun ghi dòng chữ "I Love Epileptics." Cha của cô chạy bên cạnh cô trên suốt quãng đường, và mẹ cô, một nữ y tá, thì lái xe theo để đề phòng mọi trường hợp có thể xảy ra. 

Vào năm thứ hai, các bạn học của Patti đã ủng hộ cô. Họ dựng lên một áp phích quảng cáo khổng lồ ghi "Chạy đi, Patti, chạy đi!" (Run, Patti, Run! - và sau đó đã trở thành khẩu hiệu của cô cũng như tựa đề cuốn sách sau này cô viết.) Trên đường thực hiện cuộc chạy đường dài mà đích đến là Portland, cô đã bị nứt gãy xương ở chân. Bác sĩ nói với cô rằng cô phải dừng không thể được chạy nữa. Ông nói "Tôi phải cố định khớp mắt cá của cháu để cháu không bị tật vĩnh viễn." "Bác sĩ, bác không hiểu rồi," cô nói "đây không phải là ý nghĩ bất chợt của cháu, nó thật sự là tấm lòng của cháu! Cháu không làm điều này vì bản thân cháu, cháu làm vậy để phá bung những xiềng xích trong suy nghĩ của nhiều người khác. Có cách nào để cháu vẫn có thể chạy tiếp được không hả bác?" Bác sĩ cho cô một lựa chọn. Ông chỉ băng bó lại thay vì bó bột cố định nó. Ông cảnh cáo cô rằng nó sẽ rất đau, sẽ bị sưng tấy lên. Cô nói với bác sĩ hãy băng chặt lại cho cô. 

Cô hoàn thành cuộc chạy đến Portland với Thống đốc bang cùng chạy chung trên dặm đường cuối cùng. Bạn cũng có thể đã thấy những tờ báo với tiêu đề "Người Vận Ðộng Viên Chạy Siêu Ðẳng, Patti Wilson, Ðã Hoàn Thành Cuộc Marathon Cho Người Bị Bệnh Ðộng Kinh Vào Sinh Nhật Thứ 17 Của Cô." 

Sau bốn tháng chạy gần liên tục từ bờ Tây sang bờ Ðông, Patti đã tới Washington và bắt tay Tổng thống Hoa Kỳ. Cô nói với ông "Cháu muốn mọi người biết rằng người bị động kinh chỉ là những con người bình thường với cuộc sống bình thường." 

Tôi kể về câu chuyện này một lần trong một buổi hội thảo của tôi cách đây không lâu, và sau đó một người đàn ông cao lớn đến gặp tôi. Ông đưa bàn tay khổng lồ cho tôi bắt và nói "Mark, tôi tên là Jim Wilson. Anh vừa kể về con gái tôi, Patti." Ông kể rằng nhờ vào sự cố gắng không ngừng của cô bé, kết quả là đã kêu gọi đóng góp để mở được 19 trung tâm chữa bệnh động kinh trị giá nhiều triệu đô la. 

Patti Wilson cần thật ít để có thể làm được được thật nhiều như vậy. Còn bạn thì sao? Bạn có thể làm gì để vượt lên chính bản thân mình trong khi có đầy đủ sức khỏe?

- Được chứ, con hỏi gì? - Ông bố đáp.

- Bố ơi, bố làm được bao nhiêu tiền một tiếng đồng hồ?

- Đó không phải là việc của con. Mà tại sao con lại hỏi một việc như thế hả? - Ông bố hết kiên nhẫn.

- Con muốn biết mà - đứa con nài nỉ.

- Ôi - đứa bé rụt rè hỏi - bố cho con vay một đôla được không?

Ông bố rất bực mình:

Đứa bé đi vào phòng đóng cửa. Ông bố ngồi xuống càng nghĩ càng cáu. Tại sao đứa con lại dám hỏi mình một câu như thế chứ?

Một giờ sau, khi đã bình tĩnh lại, ông bố nghĩ có thể đứa con rất cần tiền để mua một thứ gì đó, và nghĩ rằng mình đã quá nghiêm khắc với nó. Ông đi vào phòng con:

- Chưa ạ, con còn thức! - cậu bé nằm trên giường đáp.

Cậu bé cầm lấy rồi thò tay xuống dưới gối, lôi ra thêm mấy tờ tiền lẻ nữa.

Ông bố thấy con có tiền từ trước lại cáu. Khi đứa con xếp thành một xếp tiền ngay ngắn, ông bố càu nhàu:

- Vì con chưa có đủ ạ! - Bỗng đứa trẻ ngẩng lên vui sướng - Bây giờ thì con có đủ rồi! Bố ơi, đây là hai đô la, con có thể mua một giờ trong thời gian của bố không?

Tôi rúc đầu vào gối , đầu nặng trĩu tuyệt vọng. Chẳng lẽ với tôi đây là cả cuộc đời còn lại. Tôi, hai năm sau khi ra trường, đang bỏ cả ngày tháng cho một công việc hoàn toàn không thích hợp, lương thấp mà cũng chẳng có tương lai. Đã nhiều lần tôi cố không nghĩ đến câu hỏi này , nhưng cảm giác chán nản đó đã không tài nào thoát ra được. 

Sáng hôm sau, tôi cố lết ra khỏi giường để đến chỗ làm. Hôm nay có một vài người mới - họ là những người làm công tạm thời, lương còn thấp hơn nhiều so với nhân viên chính thức như chúng tôi. Sau một lúc làm việc, ánh mắt tôi chú ý đến một người. Anh ta có vẻ lớn tuổi nhất trong số họ, mặc bộ đồng phục. Đó là điều đặc biệt vì công ty chúng tôi không hề có đồng phục. Thật ra, họ cũng không biết chúng tôi ăn mặc như thế nào. Anh ta mặc một chiếc quần thẫm màu thẳng nếp với chiếc áo xanh lao động, trên ngực túi còn may ngay ngắn cả bảng tên. Có lẽ anh ta tự mua cho mình bộ đồng phục đó. 

Tôi quan sát anh trong suốt ngày hôm đó, và cả những ngày kế tiếp khi anh còn làm việc với chúng tôi. Anh không bao giờ đi trễ hay sớm, chính xác như một chiếc đồng hồ vậy. Với một công việc hết sức bình thường, anh làm việc rất cần mẫn, chuẩn xác với một sự cẩn trọng đặc biệt. Anh hòa nhã thân thiện với tất cả mọi người nhưng không bao giờ nói chuyện trong lúc làm việc. 

Đến giờ cơm trưa, trong khi chúng tôi đến nhận phần ăn của mình tại quầy phân phát, anh lại lặng lẽ lôi trong túi đồ một hộp cơm cũ kỹ bằng inox, và sau mỗi bữa ăn chỗ của anh lúc nào cũng sạch sẽ. Và dĩ nhiên, lúc nào anh ta cũng trở lại công việc đúng giờ. Có thể nói anh là một người làm công mà bất cứ ông chủ nào cũng đều hài lòng. Chúng tôi đều có những suy nghĩ như vậy, anh không chỉ tốt mà thật sự đáng khâm phục. 

Rồi công việc tạm thời đó cũng chấm dứt, anh rời công ty rồi đi đâu không rõ. Nhưng đối với cuộc đời tôi anh đã hoàn toàn thay đổi cách suy nghĩ của tôi . 

Tôi không mua cho mình bộ đồng phục, cũng không có hộp cơm trưa nhưng tôi bắt đầu đặt ra cho mình những nguyên tắc . Tôi bắt đầu tập làm việc như một doanh nhân chuẩn bị kỹ càng cho hợp đồng của mình, và rồi tôi được người quản lý đề bạt lên chức vụ cao hơn. Vài năm sau, tôi chuyển đến một công việc tốt hơn ở một công ty khác. 

Cuối cùng, tôi cũng tự đứng ra lập công ty riêng. Cho đến mãi sau này, những thành công của tôi đều đến từ sự cần mẫn và may mắn của mình, nhưng tôi vẫn luôn nghĩ điều may mắn lớn nhất của tôi là bài học tôi đã học được từ người công nhân kỳ lạ năm xưa : SỰ TÔN TRỌNG KHÔNG ĐẾN TỪ CÔNG VIỆC MÀ BẠN ĐANG LÀM , NÓ ĐẾN TỪ CÁI CÁCH MÀ BẠN ĐANG LÀM CÔNG VIỆC ĐÓ.

Có một người diễn viên già đã về hưu và sống độc thân. Mùa hạ năm ấy ông tìm về một làng vắng vẻ ở vùng núi, sống với gia đình người em là giáo viên cấp I trường làng.

Mỗi buổi chiều, ông thường ra chơi nơi bãi cỏ vắng lặng ngoài thung lũng. Ở đây, chiều nào ông cũng thấy một chú bé ra ngồi đợi đoàn tàu chạy qua thung lũng, trước khi rẽ vào những vách đá đến phía ga trên.

Chú bé hồi hộp đợi. Đoàn tàu phủ đầy bụi đường với những toa đông đúc hành khách như một thế giới khác lạ, ầm ầm lướt qua thung lũng. Chú bé vụt đứng dậy, háo hức đưa tay vẫy, chỉ mong có một hành khách nào đó vẫy lại chú. Nhưng hành khách - mệt mỏi vì suốt một ngày trên đường- chẳng ai để ý vẫy lại chú bé không quen biết. 

Hôm sau, rồi hôm sau, hôm sau nữa, hôm nào ông già cũng thấy chú bé ra vẫy và vẫn không một hành khách nào vẫy lại. Nhìn nét mặt thất vọng của chú bé, tim người diễn viên già như thắt lại. Ông nghĩ: "Không gì đau lòng bằng việc thấy một em bé thất vọng, đừng để trẻ con mất lòng tin ở đời sống, ở con người."

Hôm sau, người em thấy ông giở chiếc vali hoá trang ra. Ông dán lên mép một bộ râu giả, đeo kính, mượn ở đâu một chiếc áo veston cũ, mặc vào rồi chống gậy đi. Ông đi nhờ chuyến xe ngựa của trạm, lên tàu đi ngược lên ga trên. Ngồi sát cửa sổ toa tàu, ông thầm nghĩ: " Đây là vai kịch cuối cùng của mình, cũng như nhiều lần nhà hát thường phân cho mình, một vai phụ, một vai rất bình thường, một hành khách giữa bao hành khách đi tàu..."

Qua cái thung lũng có chú bé đang đứng vẫy, người diễn viên già nhoài người ra, cười, đưa tay vẫy lại chú bé. Ông thấy chú bé mừng cuống quít, nhẩy cẫng lên, đưa cả hai tay vẫy mãi.

Con tàu đi xa. Người diễn viên già trào nước mắt cảm động hơn bất cứ một đêm diễn huy hoàng nào ở nhà hát. Đây là vai kịch cuối cùng của ông, một vai phụ, một vai không có lời, một vai không đáng kể nhưng đã làm cho chú bé kia vui sướng, đã đáp lại tâm hồn chú bé và chú sẽ không mất lòng tin ở cuộc đời.

Một người tìm thấy một cái kén bướm. Đến ngày nọ, một cái lỗ nhỏ xuất hiện. Anh ngồi chăm chú theo dõi con bướm trong vài giờ đồng hồ khi nó vùng vẫy tìm cách chui ra ngoài qua cái lỗ nhỏ đó. Rồi dường như nó không có thêm một tiến triển nào nữa. Trông cứ như thể nó đã làm hết mức có thể rồi và không thể xoay xở gì thêm được.

Vì vậy, người đàn ông quyết định giúp con bướm. Anh lấy một cái kéo và cắt cái kén.

Khi ấy, con bướm dễ dàng thoát ra. Nhưng nó có một cái thân căng phồng và đôi cánh nhỏ bé, teo quắt.

Người đàn ông tiếp tục quan sát con bướm bởi vì anh mong đợi rằng, đến một lúc nào đấy, đôi cánh của con bướm sẽ to lên và dang rộng ra để có thể nâng được phần thân, trong khi cùng lúc ấy phần thân sẽ nhỏ đi.

Chẳng có điều gì xảy ra cả! Trong thực tế, con bướm dùng cả cuộc đời còn lại của nó bò loanh quanh với một cái thân căng phồng và những chiếc cánh nhăn nheo. Nó không bao giờ có thể bay được.

Người đàn ông, tốt bụng nhưng hấp tấp, đã không hiểu rằng chiếc kén chật hẹp và sự chật vật của con bướm để chui qua được cái lỗ nhỏ ấy chính là cái cách mà Tạo Hóa buộc chất lỏng trong thân con bướm chảy vào cánh để sẵn sàng cho nó cất cánh bay ngay khi nó thoát khỏi cái kén và giành được sự tự do.

Đôi khi, những cuộc đấu tranh chính xác là những gì chúng ta cần trong cuộc sống của mình. Nếu Tạo Hóa cho phép chúng ta trải qua cuộc sống mà không có bất kỳ trở ngại nào thì điều đó sẽ làm chúng ta trở nên “tàn tật”. Chúng ta sẽ không mạnh mẽ như đáng lẽ ra chúng ta đã có thể. Chúng ta sẽ không thể bay cao.

Một cậu bé nọ có tính hay nổi nóng. Một hôm cha của cậu bé đưa cho cậu một túi đinh và nói với cậu:

Ngày đầu tiên cậu bé đã đóng hơn một chục cây đinh lên hàng rào gỗ. Và cứ thế số đinh tăng dần. Nhưng vài tuần sau cậu bé đã tập kềm chế dằn cơn nóng giận của mình và số lượng đinh phải đóng mỗi ngày ít đi. Cậu nhận thấy rằng kềm chế cơn giận của mình dễ hơn là phải đi đóng đinh lên hàng rào.

Đến một ngày, cậu đã không nổi giận một lần nào suốt cả ngày. Cậu đến thưa với cha và ông bảo :

Ngày lại ngày trôi qua, rồi cũng đến một hôm cậu bé đã vui mừng hãnh diện tìm cha mình báo rằng trên hàng rào đã không còn cây đinh nào cả.

Người cha nói nhỏ nhẹ với cậu :

Có một cô gái nọ than phiền với cha mình về cuộc sống đầy những khó khăn của cô. Cuộc sống của cô khó khăn đến nỗi cô không biết phải đối phó với nó như thế nào. Cô thật sự mệt mỏi khi phải vật lộn, tranh đấu liên tục trong cuộc sống. Dường như mỗi khi một vấn đề khó khăn nào đó vừa được giải quyết xong thì những vấn đề khó khăn khác lại tiếp tục xảy đến.

Cha của cô, dẫn cô vào trong nhà bếp. Ông lấy 3 chiếc nồi, đổ đầy nước và đặt chúng trên bếp. Khi nước trong ba chiếc nồi bắt đầu sôi, ông bỏ cà rốt vào chiếc nồi thứ nhất, những quả trứng vào chiếc nồi thứ hai và những hạt cà phê vào chiếc nồi thứ ba.

Và trong khi chờ cho ba nồi nước sôi lên, người cha im lặng, chẳng nói một lời nào với cô con gái cả.

Trong lúc đó, cô con gái than vãn không dứt và hầu như mất hết kiên nhẫn để ngồi chờ xem thử việc gì sắp xảy ra. Thật sự cô cũng không biết cha mình đang làm gì.

Sau 20 phút, người cha tắt bếp. Bà vớt cà rốt từ trong nồi ra, bỏ vào một chiếc tô. Rồi tiếp tục vớt những quả trứng ra và bỏ chúng trong một chiếc tô khác. Sau cùng, ông rót cà phê vào một chiếc tách.

Quay sang cô con gái, ông hỏi, "Con có thấy điều gì không?"

- "Thì chỉ là cà rốt, trứng và cà phê"- Cô vội vàng trả lời.

- "Con hãy đến gần và quan sát kỹ hơn" ông nói "và con hãy thử rờ thử những củ cà rốt này." Cô gái rờ và thấy rằng những củ cà rốt đã trở nên mềm. Sau đó người mẹ đề nghị cô con gái lấy một quả trứng và lột vỏ. Sau khi lột vỏ trứng ra, cô thấy trứng bên trong đã được luộc và trở nên cứng. Cuối cùng, ông bảo cô con gái hãy thử nhắm một ngụm cà phê. Mùi thơm của cà phê đã làm rạng rỡ một nụ cười trên gương mặt cô con gái.

- "Cha ơi, những việc này có nghĩa gì?" cô hỏi.

Người cha từ tốn giải thích, rằng cà rốt, trứng và cà phê đều đối diện với cùng một nghịch cảnh, đó là nước sôi. Tuy nhiên, mỗi thứ lại có những phản ứng khác nhau. Cà rốt khi được bỏ vào nồi nó rất cứng và mạnh mẽ, nhưng khi nước sôi, nó trở nên mềm yếu. Trứng rất dễ vỡ, chỉ có một lớp vỏ bọc bên ngoài để bảo vệ chất lỏng bên trong của nó khi nó được đặt vào nồi. Nhưng khi nước sôi, khối chất lỏng bên trong của nó đã trở nên cứng. Tuy nhiên phản ứng của cà phê thật là đặc biệt. Khi những hạt cà phê được bỏ vào nước sôi, nó đã làm thay đổi nước và tạo ra một thứ khác thật là tuyệt vời.

- "Con là thứ nào trong những thứ đó?" Người cha hỏi con gái mình. "Khi những khó khăn xảy đến trên đời sống con, con sẽ phản ứng lại như thế nào? Con sẽ giống như củ cà rốt, quả trứng hay là những hạt cà phê?"

Tôi làm việc cho những đứa bé bị mắc virus gây bệnh AIDS. Những quan hệ mà tôi có được với những đứa bé đặc biệt đó là những quà tặng mà cuộc sống đem lại cho tôi. Tôi xin kể cho các bạn nghe về cậu bé Tyler.

Tyler sinh ra đã nhiễm HIV; mẹ của cậu bé cũng bị nhiễm. Từ những ngày đầu tiên sinh ra đời, cậu bé đã phải phụ thuộc vào những thuốc men giúp cho cậu sống còn. Nhiều khi cậu bé còn cần phải có máy hỗ trợ thở để tiếp thêm ôxy.

Tyler không chịu đầu hàng căn bệnh chết người này dù chỉ trong một khoảng khắc. Rất thường xuyên người ta bắt gặp cậu chơi và đuổi bắt ở sân chơi, với túi ba lô đầy thuốc men và kéo theo một cái xe đẩy có bình ôxy giúp cho cậu thở. Niềm vui rằng mình còn sống đã đem lại năng lượng cho Tyler và làm chúng tôi kinh ngạc. Mẹ Tyler thường chọc cậu bé rằng cậu chạy nhanh quá nên cô phải mặc cho cậu áo đỏ. Như thế, khi cô nhìn qua cửa sổ tìm cậu, cô có thể nhanh chóng nhận ra cậu.

Căn bệnh quái ác này cuối cùng cũng đánh gục những người mạnh mẽ như Tyler. Cậu bé ốm nặng và thật không may là cả mẹ cậu cũng vậy. Khi đã rõ rằng cậu bé không thể vượt qua được nữa, mẹ của Tyler động viên cậu rằng cô ấy cũng sẽ chết, và cô ấy sẽ sớm ở bên cậu trên trời.

Vài ngày trước khi chết, Tyler gọi tôi lại gần giường bệnh và nói thầm "Cháu có lẽ sẽ chết sớm. Cháu không sợ đâu. Khi cháu chết, cô mặc cho cháu áo màu đỏ nhé. Mẹ cháu hứa sẽ lên trời cùng với cháu. Khi mẹ cháu lên đến đó, cháu có thể đang chơi, và cháu muốn mẹ cháu nhận ra cháu liền."

Khi tôi bắt đầu tập đạp xe đạp cách đây vài năm, tôi không bao giờ nghĩ rằng chuyện tôi luyện tập đạp xe sẽ trở thành một điều gì lớn hơn là một vài cuốc xe lòng vòng. Nhưng khi tôi khỏe lên, bạn bè tôi khuyến khích tôi nâng cao mức tập luyện và thử sức với vài cuộc đường dài. Cuộc thử sức đầu tiên là đoạn đường 150 dặm (hơn 200km), MS-150, một cuộc đua xe hàng năm quyên góp tiền cho việc nghiên cứu chống lại bệnh xơ cứng.

Khi tôi mới đăng ký dự thi, ý tưởng này dường như rất tuyệt vời - ủng hộ quyên góp cho một việc từ thiện khi chạy xe đường dài - và tôi rất hăng hái luyện tập. Nhưng khi cuộc đua đến, sự thiếu tự tin đã chiến thắng trong tôi. Tôi vẫn muốn quyên góp cho việc từ thiện, nhưng tôi không còn muốn chạy một đoạn đường dài như vậy trong suốt hai ngày liền.

Cuộc đua bắt đầu vào sáng ngày Chủ nhật tại vùng quê Georgia yên bình, và trong vài giờ đầu tiên tôi cảm thấy thật tuyệt vời. Đây chính là điều mà tôi tưởng tượng, và tinh thần của tôi rất mạnh mẽ. Nhưng vào cuối ngày, tôi cảm thấy quá kiệt sức, nóng nảy.

Nếu ai đó tin rằng thể xác được nối với linh hồn, tôi đây sẽ là một ví dụ cụ thể. Mỗi điều than thở mà não đưa ra dường như đi thẳng tới hai chân tôi. "Mình không thể chịu nổi nữa," thì chân bắt đầu một cơn chuột rút, và "những người khác đều giỏi hơn mình" được tiếp theo là cảm giác hụt hơi, thiếu dưỡng khí. Tôi muốn bỏ cuộc.

Lên đến đỉnh đồi, cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp nơi chân trời xa đã giúp tôi đi tiếp được vài phút nữa. Khi đó tôi bỗng chú ý một vận động viên trước tôi một khoảng xa, đang đạp xe rất chậm trong bóng chiều đỏ rực. Tôi cảm thấy người này có điều gì đó khác lạ, nhưng tôi không rõ là điều gì. Vì thế tôi cố chạy đuổi theo. Cô ta đang chạy, đạp chậm nhưng đều đều vững vàng, với khuôn mặt mỉm cười nhẹ nhàng và cương quyết – và rồi tôi nhận thấy rằng cô ấy chỉ có một chân.

Sự tập trung của tôi thay đổi ngay lập tức. Cả ngày tôi không tin tưởng vào thể xác của chính mình. Nhưng bây giờ tôi đã biết - không phải là thể xác mà chính là ý chí sẽ giúp tôi đạt được đích đến của mình.

Cả ngày hôm sau trời mưa. Tôi không trông thấy người nữ vận động viên một chân ấy nữa, nhưng tôi tiếp tục chạy mà không than thở, vì tôi biết rằng cô ấy đang cùng với tôi ở đâu đó trên đoạn đường. Và vào cuối ngày, vẫn cảm thấy mạnh mẽ, tôi đã hoàn tất được 150 dặm của mình.

Lần đầu tiên, tôi chợt thấy mình nghĩ rằng có lẽ màu da của Albert có tạo nên sự khác biệt.

Albert có màu da khác với da tôi. Ít nhất, đó là điều mà chúng tôi phát hiện ra trong bức ảnh chụp hồi tiểu học. Nói thật thì tôi chưa từng nghĩ gì nhiều về chuyện đó. Điều tôi nghĩ nhiều là làm sao tranh bóng được với cậu ấy sau giờ học kia, và chúng tôi sẽ chơi bóng hàng tiếng đồng hồ. Albert sẽ luôn là đội Vịnh Xanh, còn tôi sẽ luôn là đội Cao Bồi Dallas. Tôi cao hơn và nặng cân hơn; cậu ấy nhanh hơn và khéo hơn.

Lợi thế luôn nghiêng về đội Vịnh Xanh.

Albert và tôi lang thang từ nhà cậu ấy sang nhà tôi, nằm ườn trò chuyện, ngủ ở nhà nhau, và ăn bất kỳ thứ gì chúng tôi tìm thấy ở một trong hai nhà. Mẹ tôi rất thích mỗi khi Albert sang nhà tôi ăn tối vì cậu ấy ăn được đủ thứ, mà cái gì cũng khen ngon. Và cậu ấy luôn cảm ơn thật lòng.

- Món này ngon quá là ngon! – Albert sẽ thốt lên – Bác gọi món này là gì vậy?

- Gan và hành – Mẹ đáp, vừa thích thú, vừa ngạc nhiên.

- Gan và hành! – Albert lặp lại bằng giọng hào hứng – Cháu THÍCH gan và hành – Rồi cậu ấy sẽ ngừng lại, mắt không rời khỏi đĩa của tôi – Cậu có định ăn không?

- Khôôông – Tôi đáp, nhanh chóng gạt hết phần trên đĩa tôi sang đĩa cậu ấy – Cậu có thể ăn nốt đấy.

Mẹ thường không để ý. Tôi sẽ được ăn tráng miệng luôn. Nên tôi cũng rất thích khi Albert làm khách nhà tôi. Mà cậu ấy làm khách khá thường xuyên – hoặc ít nhất, thường xuyên khi chúng tôi ăn gan và hành, thịt bò và bắp cải, hoặc bí.

Albert và tôi thân nhau suốt thời tiểu học, nhưng chúng tôi ít chơi với nhau hơn khi lên cấp 2. Đến khi chúng tôi học trung học, thì tất cả những gì chúng tôi làm khi tình cờ nhìn thấy nhau ở hành lang chỉ là nói: “Chào!”. Cậu ấy thích tham gia vào các hoạt động chính thống; còn tôi thì thích chứng tỏ cá tính bằng cách quậy một chút, và bất cần đời, và thích chơi với những nhóm bạn đang “nổi” trong trường học.

Ở trường trung học của chúng tôi hồi đó, Albert không phải là mẫu người được ưa thích. Trong một cuộc họp hội học sinh, có một bạn đã nói về Albert, rằng cậu ấy có đề nghị nhà trường bỏ quy định học sinh không được đeo phụ kiện đến trường; vì dòng tộc cậu ấy có một chiếc vòng cổ truyền thống mà cậu ấy thực sự muốn đeo.

- Lắm chuyện, sao cậu ta không quay về khu bảo tồn của mình đi chứ?! – Một thành viên khác của hội học sinh nói bằng giọng phóng đại.

Lần đầu tiên, tôi chợt thấy mình nghĩ rằng có lẽ màu da của Albert có tạo nên sự khác biệt.

Và bởi vì tôi là người hiểu Albert hơn bất kỳ ai khác trong hội học sinh, nên mọi người giao cho tôi nhiệm vụ đi nói với cậu ấy rằng nhà trường sẽ không thay đổi quy định. Tôi nghĩ cậu ấy sẽ phản ứng lại dữ dội, sẽ nổi cáu. Nhưng không, tôi chỉ thấy nỗi đau trong mắt cậu ấy khi tôi nói đến tin này.

- Vậy là cảm xúc của mình không có ý nghĩa gì phải không? – Albert nói nhỏ.

- Có, có ý nghĩa chứ - Tôi đáp – Chỉ là số người cảm thấy khác cậu thì nhiều hơn.

- Mình không nói về họ. Mình đang nói về cậu – Albert nói – Bọn mình đã biết nhau từ rất lâu. Bọn mình đã là bạn thân. Nhưng bây giờ mình nhìn vào mắt cậu và mình không thấy tình bạn nữa. Mình chỉ thấy… một người xa lạ đang nhìn vào một người mà họ chẳng quan tâm tới.

Tôi không biết phải nói gì. Albert nhún vai.

- Mình không thực sự kỳ vọng nhà trường thay đổi quy định – Albert kết luận – Nhưng mình đã hy vọng rằng cho dù không ai khác quan tâm đến việc mình cảm thấy gì, thì cậu vẫn sẽ quan tâm.

Albert quay người đi về cuối hành lang. Rồi chợt cậu ấy dừng lại.

- Suốt từ hồi bọn mình quen nhau, cậu vẫn có màu da trắng và mình vẫn có màu da đỏ - Albert nói – Điều đó chưa bao giờ quan trọng gì cả, cho đến bây giờ.

Khi tôi lớn hơn, trưởng thành hơn, bắt đầu biết rõ hơn thế nào là sự mất lòng tin, thế nào là cảm giác bị bỏ rơi…, thì tôi vẫn nhớ đến Albert ngày hôm ấy. Và đó là một trong những điều mà tôi hối tiếc nhất trong đời – khi sự thờ ơ và thiếu quan tâm của tôi đã biến một tình bạn đẹp nhất thành… đơn giản là một người da trắng và một người da đỏ.

Món Quà Vô Giá

Paul là một trong những học sinh tôi quý nhất, nhưng lại không phải là một trong những học trò giỏi của tôi. Một ngày nọ, Paul bước vào phòng tôi và hỏi:

- "Câu nói nào?", tôi hỏi lại mà không rời mắt khỏi chiếc bàn giấy của mình.

- "Thưa thầy, đó là câu: Nếu chúng ta nhận thức được và tin tưởng vào một điều gì đó, chúng ta sẽ đạt được nó."

Tôi ngẩng mặt lên nhìn Paul rồi trả lời: "Tác giả của câu danh ngôn này, ông Napoleon Hill, đã viết ra nó sau nhiều năm tìm hiểu cuộc sống của những bậc vĩ nhân và phát hiện ra rằng chính niềm tin vào câu châm ngôn trên là điểm chung của tất cả họ".

- "Ý của thầy là nếu như em có ý tưởng và tin vào nó thì em có thể thực hiện được ý tưởng đó?", Paul hỏi tôi với một xúc cảm mãnh liệt khiến tôi hoàn toàn bị cuốn hút.

- "Theo những gì mà thầy đã chứng kiến và đọc qua thì đó không phải là câu nói suông mà là một quy luật đã được lịch sử kiểm nghiệm".

Paul đi chậm rãi quanh căn phòng. Đột nhiên em quay lại nhìn tôi với một quyết tâm mà trước đây tôi chưa từng thấy ở em và nói: "Thưa thầy Schaltter, trước đây em luôn là một học sinh kém và em biết là em sẽ phải trả giá cho điều này. Tuy nhiên nếu như em nghĩ mình là một học sinh giỏi và tin vào điều đó thì liệu em có thể trở thành một học sinh giỏi được không?"

Sau một lúc im lặng, Paul lên tiếng: "Vâng, thưa thầy, đến cuối học kỳ này em sẽ trở thành một học sinh giỏi."

Những tuần sau đó, Paul đã tự hình thành cho mình một sự ham hiểu biết mãnh liệt khi luôn đưa ra những câu hỏi thông minh và thể hiện một ý thức kỷ luật cao qua cách ăn mặc và tác phong chỉnh tề của mình. Điểm học của em bắt đầu tăng dần lên và lần đầu tiên trong cuộc đời học sinh của mình, bạn bè em đã bắt đầu nhờ em giúp đỡ. Và kèm theo đó Paul cũng dần dần trở thành một học sinh thân thiện và hòa nhã với bạn bè.

Thế rồi cuối cùng thành công cũng đến với em. Vào một buổi chiều ngày thứ sáu, tôi ngồi vào bàn và bắt đầu chấm điểm cho bài kiểm tra quan trọng về Hiến pháp nước Mỹ của lớp Paul. Tới bài của Paul tôi đã phải đọc kỹ nhiều lần bài làm của em trước khi quyết định cầm cây bút đỏ lên và ghi điểm A cộng vào bài. Đây là một bài làm xuất sắc và cũng là điểm A cộng đầu tiên của Paul. Sau đó tôi tính điểm trung bình của Paul và vui mừng nhận ra rằng em đã đạt được điểm giỏi như mong muốn.

Sáng hôm sau, khi tôi vừa bước xuống xe, thì Kathy, một trong những người bạn thân nhất của Paul, nước mắt giàn giụa chạy đến và báo cho tôi biết về thảm kịch vừa mới xảy ra: trong khi đang tập kịch với các bạn, một học sinh nghịch ngợm đã chĩa một khẩu súng "không có đạn" vào đầu Paul và bóp cò. Paul đã ngã xuống vì bị một viên đạn xuyên qua não.

Vài ngày sau, giám thị đưa cho tôi một thông báo về Paul. Ngay kế bên ô ghi điểm của Paul xuất hiện dòng chữ "không cần thiết". Dù vậy, tôi vẫn ghi điểm A cộng của Paul vào ô đó- điểm số mà em đã nỗ lực không ngừng để đạt được nó mà không sao cầm được nước mất. Đột nhiên tôi ngừng khóc và bắt đầu mỉm cười khi hình dung ra ở đâu đó Paul vẫn không ngừng nhận thức, tin tưởng và đạt được những gì em muốn, nhờ đó đã hình thành cho mình đức tính ham học hỏi, ý thức kỷ luật, và lòng tự trọng- những đức tính mà những người thầy phải vun trồng cho các học sinh của mình. Đó chính là món quà vô giá mà Paul đã mang đến cho cuộc đời làm giáo viên của tôi trước khi đi xa.

Một chàng trai trẻ đến gặp một chuyên gia về đá quý và nói về ước mong được trở thành một nhà nghiên cứu về đá quý. Chuyên gia nọ từ chối vì ông sợ rằng chàng trai không đủ kiên nhẫn để theo học. Chàng trai cầu xin một cơ hội. Cuối cùng, vị chuyên gia đồng ý và bảo chàng trai: “Ngày mai hãy đến đây”.

Sáng hôm sau, vị chuyên gia đặt một hòn ngọc bích vào tay chàng trai và bảo chàng hãy cầm nó. Rồi ông tiếp tục công việc của mình: mài đá, cân và phân loại đá quý. Chàng trai ngồi yên lặng và chờ đợi.

Buổi sáng tiếp theo, vị chuyên gia lại đặt hòn ngọc bích vào tay chàng trai và bảo chàng cầm nó. Ngày thứ ba, thứ tư, thứ năm sau đó vị chuyên gia vẫn lặp lại hành động trên.

Đến ngày thứ sáu, chàng trai vẫn cầm hòn ngọc bích nhưng chàng không thể im lặng được nữa.

- Thưa thầy - chàng trai hỏi - khi nào thì em sẽ bắt đầu học ạ?

- Con sẽ được học - vị chuyên gia trả lời và tiếp tục công việc của mình.

Vài ngày nữa lại trôi qua và sự thất vọng của chàng trai càng tăng. Một ngày kia, khi vị chuyên gia bảo chàng trai đưa tay ra, chàng định nói với ông ta rằng chàng chẳng muốn tiếp tục việc này nữa. Nhưng khi vị chuyên gia đặt hòn ngọc bích lên tay chàng trai, chàng nói mà không cần nhìn viên đá:

- Con đã bắt đầu học rồi đấy - vị chuyên gia nói.

Ngày xửa ngày xưa, có một cây táo rất to. Một cậu bé rất thích đến chơi với cây táo mỗi ngày. Nó leo lên ngọn cây hái táo ăn, ngủ trưa trong bóng râm. Nó yêu cây táo và cây cũng rất yêu nó. Thời gian trôi qua, cậu bé đã lớn và không còn đến chơi với cây táo mỗi ngày.

Một ngày nọ, cậu bé trở lại chỗ cây táo với vẻ mặt buồn rầu, cây táo reo to: 

- Hãy đến chơi với ta. 

- Cháu không còn là trẻ con, cháu chẳng thích chơi quanh gốc cây nữa. Cháu chỉ thích đồ chơi thôi và cháu đang cần tiền để mua chúng. 

- Ta rất tiếc là không có tiền, nhưng cậu có thể hái tất cả táo của ta và đem bán. Rồi cậu sẽ có tiền.

Cậu bé rất mừng. Nó vặt tất cả táo trên cây và sung sướng bỏ đi. Cây táo lại buồn bã vì cậu bé chẳng quay lại nữa.

Một hôm, cậu bé - giờ đã là một chàng trai - trở lại và cây táo vui lắm:

- Hãy đến chơi với ta.

- Cháu không có thời gian để chơi. Cháu còn phải làm việc nuôi sống gia đình. Gia đình cháu đang cần một mái nhà để trú ngụ. Bác có giúp gì được cháu không?

- Ta xin lỗi, ta không có nhà. Nhưng cậu có thể chặt cành của ta để dựng nhà.

Và chàng trai chặt hết cành cây. Cây táo mừng lắm nhưng cậu bé vẫn chẳng quay lại. Cây táo lại cảm thấy cô đơn và buồn bã.

Một ngày hè nóng nực, chàng trai - bây giờ đã là người có tuổi - quay lại và cây táo vô cùng vui sướng. 

- Hãy đến chơi với ta. 

- Cháu đang buồn vì cảm thấy mình già đi. Cháu muốn đi chèo thuyền thư giãn một mình. Bác có thể cho cháu một cái thuyền không?

- Hãy dùng thân cây của ta để đóng thuyền. Rồi cậu chèo ra xa thật xa và sẽ thấy thanh thản.

Chàng trai chặt thân cây làm thuyền. Cậu chèo thuyền đi.

Nhiều năm sau, chàng trai quay lại.

- Xin lỗi, con trai của ta. Nhưng ta chẳng còn gì cho cậu nữa. Không còn táo.

- Cháu có còn răng nữa đâu mà ăn.

- Ta cũng chẳng còn cành cho cậu leo trèo.

- Cháu đã quá già rồi để mà leo trèo.

- Ta thật sự chẳng giúp gì cho cậu được nữa. Cái duy nhất còn lại là bộ rễ đang chết dần mòn của ta - cây táo nói trong nước mắt.

- Cháu chẳng cần gì nhiều, chỉ cần một chỗ ngồi nghỉ. Cháu đã quá mệt mỏi sau những năm đã qua.

- Ôi, thế thì cái gốc cây già cỗi này là một nơi rất tốt cho cậu ngồi dựa vào và nghỉ ngơi. Hãy đến đây với ta.

Chàng trai ngồi xuống và cây táo mừng rơi nước mắt.

Đây là câu chuyện của tất cả chúng ta. Cây táo là cha mẹ chúng ta. Khi chúng ta còn trẻ, ta thích chơi với cha mẹ. Khi lớn lên, chúng ta bỏ họ mà đi và chỉ quay trở về khi ta cần họ giúp đỡ. Bất kể khi nào cha mẹ vẫn luôn sẵn sàng nâng đỡ chúng ta để ta được hạnh phúc. Ta phải sống sao cho trọn đạo làm con.

Ngày xưa, có một họa sĩ tên là Ranga, một người siêu việt, vẽ được rất nhiều kiệt tác đáng ghi nhớ khiến ai cũng đều khen ngợi.

Ông mở một lớp học mỹ thuật để dạy nghề cho mọi người và cũng để tìm đệ tử nối nghiệp. Ông không mấy khi khen ngợi ai, cũng không bao giờ đề cập đến thời gian của khóa học. Ông nói, một học trò chỉ có thể thành công khi ông hài lòng với kỹ năng và hiểu biết của người đó. Ông truyền cho học trò những phương pháp đánh giá, ước định của ông, và chúng cũng độc đáo như những tác phẩm của ông vậy. Ông không bao giờ thổi phồng tầm quan trọng của những bức tranh hay sự nổi tiếng, mà ông luôn nhấn mạnh đến cách xử sự, thái độ với cuộc sống của học trò.

Trong một số lượng lớn học trò, Rajeev là một người có tài nhất, chăm chỉ, sáng tạo, nên anh ta tiếp thu nhanh hơn nhiều so với các bạn đồng môn. Ông Ranga rất hài lòng về Rajeev.

Một ngày kia, sau bao nhiêu cố gắng, Rajeev được ông Ranga gọi đến và bảo:

Rajeev làm việc ngày đêm, trong rất nhiều ngày và đem đến trình thầy Ranga một bức tranh tuyệt diệu. Thầy Ranga xem qua rồi bảo:

Rajeev làm theo lời thầy: đặt bức tranh ở quảng trường lớn với một thông điệp đề nghị mọi người chỉ ra những sơ suất.

Sau hai ngày, Ranga đề nghị Rajeev lấy bức tranh về. Rajeev rất thất vọng khi bức tranh của mình đầy dấu X. Nhưng Ranga tỏ ra bình tĩnh và khuyên Rajeev đừng thất vọng, cố gắng lần nữa. Rajeev vẽ một kiệt tác khác, nhưng thầy Ranga bảo phải thay đổi thông điệp dưới bức tranh. Thầy Ranga nói phải để màu vẽ và bút ngay cạnh bức tranh ở quảng trường và đề nghị mọi người tìm những chỗ sai trong bức tranh và sửa chúng lại bằng những dụng cụ để vẽ ấy.

Hai ngày sau, khi lấy tranh về, Rajeev rất vui mừng khi thấy bức tranh không bị sửa gì hết và tự tin đem đến chỗ Ranga. Ranga nói:

Có một câu chuyện kể rằng tại một trang trại ở miền núi xa xôi, miền Đông bang Kentucky, có một ông cụ sống với người cháu của mình. Mỗi buổi sáng, ông cụ đều dậy rất sớm để đọc sách. Có những cuốn sách ông đã đọc nhiều lần, đến mức cuốn sách sờn cũ, nhưng lúc nào ông đọc cũng say mê và chưa một buổi sáng nào ông quên đọc sách.

Cậu cháu trai cũng bắt chước ông, cũng cố gắng mỗi ngày đều ngồi đọc sách. Rồi một ngày, cậu hỏi ông: 

Ông cụ lúc đó đang đổ than vào lò, quay lại nhìn cháu và chỉ nói:

Cậu bé liền làm theo lời ông, dù rằng tất cả nước đã chảy ra hết khỏi giỏ trước khi cậu bé quay về đến nhà.

Nhìn thấy cái giỏ, ông cụ cười và nói:

Rồi ông bảo cháu quay lại sông lấy một giỏ nước.

Lần này cậu bé cố chạy nhanh hơn, nhưng lại một lần nữa, khi cậu về đến nhà thì cái giỏ đã trống rỗng. Thở không ra hơi, cậu nói với ông rằng “đựng nước vào cái giỏ là điều không thể”, rồi đi lấy một chiếc xô để múc nước. Nhưng ông cụ ngăn lại:

Rồi ông lại bảo cháu ra sông lấy nước. Vào lúc này, cậu bé đã biết rằng không thể đựng nước vào giỏ được, nhưng cậu muốn cho ông thấy rằng dù cậu chạy nhanh đến đâu, nước cũng sẽ chảy hết ra khỏi giỏ trước khi cậu về đến nhà. Thế là cậu bé lại lấy nước, lại chạy nhanh hết sức, và khi về đến chỗ ông, cái giỏ lại trống rỗng.

- Ông xem này - Cậu bé hụt hơi nói - Thật là vô ích! 

- Cháu lại nghĩ nó là vô ích ư... - Ông cụ nói - Cháu thử nhìn cái giỏ xem! 

Cậu bé nhìn vào cái giỏ, và lần đầu tiên, cậu bé nhận ra rằng cái giỏ trông khác hẳn ban đầu. Nó không còn là cái giỏ than đen bẩn nữa, mà đã được nước rửa sạch sẽ. 

Đó là một buổi tối gió mạnh, trời đen kịt và lạnh buốt. Mà không chỉ ở bên ngoài đâu. Bên trong tôi cũng đang thấy đen kịt và lạnh buốt.

Đó là một trong những “ngày xấu”. Không có gì thực sự kinh khủng hay thảm họa cả, chỉ là quá bận rộn và mệt mỏi. Mất điện suốt ban ngày. Xe ô tô hỏng. Các hóa đơn. Và gặp một vài đứa choai choai khó chịu.

Bạn biết đấy – rất tối tăm. Và lạnh buốt. Cả trong lẫn ngoài.

Dù là một ngày mệt mỏi, nhưng tôi vẫn phải đi xe trên con phố phủ đầy tuyết tới một hội trường cho cuộc họp của hội từ thiện đã định sẵn. Gần như cả đời mình, tôi vẫn sống ở xứ nhiều tuyết, nhưng tôi chưa bao giờ có nhiều tình cảm cho cái thứ bông bông và trắng toát này. Có thể vì tôi không chơi trượt tuyết; tôi cũng chẳng bao giờ hiểu tại sao lại có ai đó cố tình muốn phơi người ra chơi cái trò vừa lạnh vừa ướt. Thà là ở sa mạc còn hơn.

Cuộc họp của chúng tôi nói chung là tốt. Sau đó, cố phớt lờ thứ nước lạnh lẽo lẹp nhẹp chảy vào giày – chính là tuyết tan ra – tôi chuẩn bị ra về. Vừa khi sắp bước ra thì tôi nghe thấy những âm thanh không thể lẫn vào đâu được – tiếng một nhóm “choai choai” đang đi vào hội trường.

- Này các anh bạn trẻ, có chuyện gì đấy? – Tôi nghiêm giọng, không muốn gặp thêm bất kỳ chuyện bực mình hay những kẻ khó ưa nào.

Hình như bọn chúng không kỳ vọng gặp ai ở đây, vào giờ này, nên bọn chúng giấu cái gì đó đang cầm trong tay ra sau lưng.

- À… không có gì ạ - Đứa có vóc dáng nhỏ nhất trong bốn cậu choai choai đáp - Bọn em chỉ… ờ… vào đây để… ờ… xin chút nước uống.

- Đúng ạ - Một cậu khác lên tiếng – Bọn em cần ít nước.

- Bọn em hơi khát – Cậu thứ ba thêm vào.

- À… - Tôi nhún vai, mỉa mai – Chắc các cậu khát trong cái tiết trời khô nóng này hả?

Mấy cậu chàng khúc khích cười lo lắng. Thường thì tôi cũng sẽ cười, nhưng lúc này tôi không có tâm trạng gì mà đùa cả.

- Vào mà uống nước nhanh lên đi – Tôi nói – Tôi phải khóa cửa hội trường, rồi còn về.

- Vậy… bọn em cũng phải đi – Cậu thấp nhất nói, khua tay ra hiệu cho cả hội đi ra – Bọn em về nhà uống nước vậy.

Cả bốn cậu quay người chạy ra ngoài phố, nhanh hết mức mà tuyết, gió, và mấy cái xẻng xúc tuyết (xẻng xúc tuyết? Bây giờ tôi mới để ý thấy là những thứ mà mấy cậu nhóc giấu sau lưng là xẻng xúc tuyết) cho phép. Tôi nghe thấy tiếng các cậu ấy cười và nói chuyện với nhau khi tôi tắt đèn trong hội trường và khóa cửa lại sau lưng mình.

Và khi tôi đi ra lấy xe ô tô, tôi mới để ý thấy có điều khác biệt trong bãi đậu xe. Vỉa hè đã được dọn sạch tuyết và băng, và một lớp muối hạt mỏng đã được trải ra trên nền xi-măng. Tôi mỉm cười khi một chuỗi hình ảnh logic hình thành trong đầu mình: các cậu nhóc + xẻng xúc tuyết + những vỉa hè sạch = một dự án hoạt động vì cộng đồng.

“Bảo sao mà mấy cậu nhóc khát nước” – Tôi nghĩ khi đi về phía xe mình – “Làm việc vất vả thế này cơ mà!”.

Khi tôi tới chỗ đậu xe, tôi phải dừng lại và mỉm cười. Các cậu bé còn dọn tuyết thành một lối đi nhỏ từ vỉa hè tới đúng cửa xe tôi. Thậm chí, “bọn chúng” còn dọn cho tôi đúng một chỗ nho nhỏ để có thể đứng – mà không phải giẫm vào tuyết – mà mở cửa xe và trèo vào trong. Bỗng nhiên, một ngày của tôi không còn tăm tối nữa, và buổi tối cũng không còn lạnh buốt nữa.

Chỉ là một hành động tử tế nho nhỏ, không đòi hỏi nhiều hơn vài phút xúc tuyết. Nhưng bằng cách nào đó, như thế là đủ để tạo nên một điều khác biệt.

Dù là trong một buổi tối đen kịt và lạnh buốt.

Không phải Milo là một vận động viên tồi. Cậu ấy ổn. Chà, thôi được, cậu ấy ở mức trung bình. Cậu ấy không phải là kẻ lười biếng – không bao giờ. Nhưng cậu ấy cũng không phải là một ngôi sao nổi bật. Ít nhất, đã không ai nghĩ thế - cho đến ngày cậu ấy phá kỷ lục của trường ở cự ly chạy 220m.

Milo được xếp vào lớp chạy bậc 6. Để tìm ra những “tài năng ẩn giấu”, các thầy giáo thể dục của trường trung học yêu cầu tất cả học sinh thuộc dạng “không-có-tư-chất-vận-động-viên” cùng chạy và tính giờ (tất cả những học sinh “có-tư-chất” đã được xếp vào lớp chạy bậc 7 – lớp được huấn luyện đặc biệt). Nhìn chung thì việc này đã tự chứng tỏ là một việc vô ích. Hầu hết các huấn luyện viên tin rằng bất kỳ học sinh nào có tư chất của vận động viên điền kinh thì đều đã được phát hiện ra từ trước khi vào trung học cả vài năm. Tuy nhiên, vẫn luôn có khả năng là một “thiên tài nở muộn” nào đó lại xuất hiện, hoặc một học sinh mới chuyển tới – những người này có thể là nguồn bổ sung tốt cho đội điền kinh của trường, trong một đợt thi đấu nào đó. Cho nên, các huấn luyện viên vẫn tính giờ cho những học sinh “không-có-tư-chất-vận-động-viên” – họ không kỳ vọng gì cả, nhưng họ vẫn hy vọng tìm thấy được điều gì đó.

Milo đã luôn khá là nhanh nhẹn – không thực sự nhanh, nói thật là thế, nhưng nhanh hơn… chà, nhanh hơn một số người. Cho nên cậu ấy không ngạc nhiên lắm khi về đích đầu tiên trong nhóm chạy của mình, ở cự ly 220m. Nhưng cậu ấy lại ngạc nhiên vì vẻ mặt nể phục và kinh ngạc của thầy phụ trách khi thầy đọc mức thời gian của Milo.

- Như thế thì có tốt không ạ? – Milo lơ ngơ hỏi lại.

Thầy phụ trách nhìn Milo, bàng hoàng và sửng sốt.

- Đây là một kỷ lục mới của trường – Thầy nói – Thực tế, thầy khá chắc chắn rằng đây là một kỷ lục của bang, thậm chí có thể là kỷ lục thế giới ở lứa tuổi của em.

Vào chính khoảnh khắc đó, thế giới của Milo thay đổi. Bỗng nhiên, cậu ấy trở nên đặc biệt. Thầy phụ trách tỏ rõ sự khâm phục và đối xử với cậu khác hẳn. Những cậu con trai khác trong đội thì có vẻ lo lắng vì đội mình bỗng lại có một tài năng không thể tin nổi như thế. Còn tất cả các thành viên còn lại của hàng ngũ những học sinh “không-có-tư-chất-vận-động-viên” thì nhìn Milo gần như là một người hùng – dù thành công của cậu ấy có nghĩa là cậu ấy không còn thuộc cùng hàng ngũ với họ nữa.

- Bây giờ cậu sẽ tham gia vào đội điền kinh của trường à? – Một người bạn hỏi Milo.

- Tớ còn nhanh hơn cả Johnny Bibler (cậu học sinh chạy nhanh nhất trường, tính đến trước buổi chiều hôm đó); nên tớ cảm thấy mình có trách nhiệm phải tham gia ấy chứ - Milo đáp.

Mọi chuyện có vẻ hơi phấn khích – cho đến khi thầy giáo thể dục phát hiện ra rằng thầy đã nhầm vạch đích ở một đoạn lề đường chạy, và tóm lại là Milo chỉ chạy có 180m thay vì mức 220m như yêu cầu. Nói cách khác, nếu Milo và Johnny Bibler thi đấu với nhau, thì Johnny có thể đã vượt Milo khoảng 40m.

Chắc là vậy.

- Hôm đó tớ chạy cũng khá ổn – Milo nói – Có lẽ tớ đã chạy đủ nhanh đến mức thầy phụ trách hẳn sẽ sẵn sàng mời tớ vào đội để huấn luyện thêm cho tớ. Nhưng tớ không bao giờ có cơ hội chạy đủ quãng đường, nên tớ chẳng bao giờ biết được thực sự là thế nào.

Thật không may, rất nhiều người trong số chúng ta đang chạy 180m trong một thế giới 220m. Rất nhiều người làm ngắn quãng đường chạy của mình thay vì cố đẩy mình đến hết mức tiềm năng. Vì chúng ta muốn mình ở mức “bình thường” và không muốn mình phải “nghiêm trọng” quá mức, nên chúng ta nghĩ rằng ở mức trung bình là ổn rồi. Chúng ta tự bảo mình rằng mức C là chấp nhận được, dù chúng ta biết mình có thể đạt được mức A hoặc B. Chúng ta cho phép mình dùng lời biện hộ “việc đó rất nhàm chán” cho tất cả mọi việc, từ việc không muốn học ngoại ngữ tới việc dọn nhà vào cuối tuần. Chúng ta không yêu cầu mình phải kiểm soát bản thân. Chúng ta muốn làm cho cuộc sống dễ dàng hơn và bớt căng thẳng hơn. Nhưng sự thật không phải thế. Đến cuối cùng, đâu đó dọc đường, có thể sớm thôi, cuộc sống sẽ đòi hỏi chúng ta chạy đủ 220m – không biện hộ, không ngừng lại giữa chừng. Những người chưa học cách đẩy mình đến hết mức tiềm năng sẽ cảm thấy thật khó khăn, hoặc không thể đương đầu.

Và, giống như Milo, họ sẽ không bao giờ biết thêm 40m nữa thì mọi chuyện có thể sẽ khác đến thế nào.

Hầu hết mọi người đều thừa nhận rằng họ thường cảm thấy thiếu tự tin. Nhưng những điều rất thú vị lại có thể xảy ra khi chúng ta thực sự tin ở bản thân mình. Tôi có thể kể cho bạn nghe câu chuyện về một người đã luôn tin ở khả năng của chính mình từ khi còn nhỏ, và lòng tự tin đó đã giúp tạo nên cuộc sống của ông khi trưởng thành.

Chừng hơn một thế kỷ trước, có một cậu bé tuy còn nhỏ nhưng đã phải bỏ học để giúp đỡ gia đình. Năm 15 tuổi, cậu rất có hứng thú với các loại xe cộ, máy móc, nên cậu xin làm việc trong một nhà xưởng. Cậu thậm chí đã đăng ký các khóa học ngoài giờ về máy móc, và thường thì sau một ngày làm việc dài ở nhà xưởng, cậu ngồi ngay ở bàn bếp nhà mình, học bên ánh đèn yếu ớt.

Khi tự cảm thấy mình đã sẵn sàng, cậu tới Công ty Ô tô Frayer-Miller ở Columbus, bang Ohio (Mỹ). Khi ông chủ là Frayer để ý thấy cậu, ông hỏi:

- Dạ, cháu chỉ nghĩ cháu nên nói với bác rằng từ sáng mai, cháu sẽ đến làm việc ở đây ạ - Cậu bé ngày trước, lúc này đã là một chàng trai trẻ, đáp.

(Tôi cứ tự hỏi liệu có ai thử cách này trong thị trường việc làm hiện tại không).

Sáng sớm hôm sau, chàng trai trẻ quay trở lại nhà máy như đã nói. Cậu để ý thấy sàn nhà ngập dày những mảnh vụn kim loại, dầu mỡ và bụi đất đã tích lũy qua nhiều ngày, cậu liền đi lấy chổi, lấy xẻng, và bắt đầu bằng cách dọn dẹp sạch sẽ cả khu nhà.

Chính vì lòng tự tin và nhiệt tình với công việc, nên tương lai của chàng trai đó - Eddie Rickenbacker – không phải là khó đoán đối với nhiều người. Anh tiếp tục làm việc và xuất sắc trong nhiều lĩnh vực, bao gồm ô tô, máy bay, và rồi đã thành lập một công ty mà sau này trở thành một trong những công ty hàng không lớn nhất nước Mỹ - Eastern Airlines.

Không có viên thuốc thần kỳ nào để trở thành một người tự tin ngay lập tức. Nhưng lòng tự tin bắt đầu với một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trong cuộc sống của bạn: mối quan hệ với chính bản thân bạn. Những người trở nên tự tin hơn là những người luôn biết động viên, khuyến khích bản thân, biết trân trọng bản thân, và họ biến việc đó thành thói quen. Họ trở thành người bạn tốt của chính mình.

Một tác giả đã từng đặt câu hỏi: “Nếu bạn có một người bạn mà nói chuyện với bạn như cách đôi khi chính bạn nói chuyện với bản thân mình, thì bạn có tiếp tục chơi với người bạn đó nữa không?”. Nếu câu trả lời là “Có chứ”, thì bạn đang trên con đường trở nên tự tin hơn, chắc chắn hơn về mình rồi đấy.

Nếu không có lòng tự tin, không ai có thể đi được xa theo hướng tới những ước mơ của mình. Nhưng nếu trở thành người bạn tốt nhất của chính mình, thì hầu như bất kỳ điều gì cũng đều là có thể.

Tác giả Pro Bronson, trong cuốn sách “Tại sao tôi lại yêu quý những con người này?”, đã kể lại một câu chuyện có thật về một cây đu kỳ lạ. Cái cây này được trồng vào nửa đầu của thế kỷ 20 tại một trang trại gần Beulah, bang Michigan (Mỹ). “Cuộc đời” của nó là cả một câu chuyện đáng để chúng ta nhắc tới.

Vào những năm 1950, trong trang trại kia có nuôi một con bò lớn, người ta dùng xích buộc con bò vào cây đu. Nhiều khi nó bực tức hoặc phấn khích, liền chạy quanh cây đu, kéo theo sợi dây xích kim loại nặng trịch. Sợi xích này đã nghiến thành một đường rãnh hằn rất rõ lên lớp vỏ cây, ở đoạn cách mặt đất khoảng một mét. Nhưng không hiểu vì sao mà sợi xích vẫn không thể quật ngã hay làm cái cây khô héo.

Sau vài năm, gia đình nông dân sống trong trang trại chuyển nhà, mang cả con bò lớn đi theo. Họ cắt sợi dây xích, nhưng lại bỏ mặc vòng xích quấn chặt quanh cây đu. Nhiều tháng năm nữa, lớp vỏ cây dần dần hàn gắn vết thương, phủ lấp cả vòng xích han gỉ.

Thế rồi một năm, một thảm hoạ đã dội xuống Michigan, đó là Dịch cây đu Hà Lan (dịch nấm cây đu bị loài bọ trên vỏ cây làm lây lan). Tất cả các cây đu trong vùng đều bị nhiễm bệnh và chết. Ai cũng cho rằng cây đu già cỗi trong trang trại cũng sẽ chịu chung số phận. Người ta đã định chặt cây đu xuống, rồi chẻ nó làm củi trước khi cây đu chết và rất có thể sẽ đổ sầm xuống khi có gió bão.

Nói vậy, nhưng cuối cùng, họ lại không nỡ lòng chặt cây đu già dường như đã trở thành một người bạn thân của gia đình. Thế là họ quyết định cứ để thiên nhiên làm công việc của mình.

Nhưng thật kỳ lạ: cây đu không chết. Năm này qua năm khác, nó vẫn đứng nguyên, vươn cao kiêu hãnh. Không ai hiểu vì sao lại có một cây đu duy nhất sống được trong cả vùng!

Các nhà nghiên cứu bệnh thực vật của trường Đại học bang Michigan đến xem xét cái cây kỳ lạ. Họ nhìn kỹ “vết sẹo” do sợi xích kim loại để lại trên thân cây – lúc này đã hầu như được che phủ bởi vỏ cây, còn sợi xích thậm chí đã bị ăn mòn.

Các nhà nghiên cứu thực vật cho rằng chính sợi xích đã cứu cây đu. Lý do là cái cây đã hấp thụ quá nhiều sắt từ sợi xích han gỉ, đến mức nó trở nên miễn dịch với các bệnh nấm!

Có nhiều người nói rằng những gì không hạ gục được bạn thì sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn. Hay như Ernest Hemingway viết: “Cuộc sống làm gãy vỡ tất cả chúng ta, nhưng rồi sau đó, rất nhiều người trong số chúng ta lại trở nên mạnh mẽ nhất chính ở những điểm đã bị gãy vỡ”.

Nếu có bao giờ bạn đến thăm Beulah, bang Michigan, hãy tìm cây đu tuyệt vời đó. Nó toả rộng tới 20m với vòm lá xanh tươi, đẹp như một chiếc vương miện. Chu vi thân cây phải đến gần 4m.

Và bạn đừng quên tìm vết thương mà sợi xích đã để lại trên cây. Nó như một lời nhắc nhở rằng dù có những tổn thương, những thiệt thòi, nhưng chúng ta vẫn có hy vọng! Vì nếu chúng ta không gục ngã bởi những vết thương, thì chúng sẽ cho chúng ta sức mạnh cần thiết để đối mặt, vượt qua và sống sót trước nhiều thử thách. 

Chúng thực sự có thể khiến chúng ta trở thành những con người mạnh mẽ hơn và tốt đẹp hơn.

Có một người nông dân nuôi một con la để chuyên chở hàng hoá ra chợ bán. Hôm ấy, sau một buổi sáng làm việc mệt nhọc, người nông dân để con la đứng bên một miệng giếng cạn. Thật không may, con la sảy chân rơi xuống giếng. Nó kêu rống lên cầu cứu.

Người nông dân đến xem xét. Ông ta thấy rằng để đưa con la lên khỏi giếng phải mất rất nhiều công sức, trong khi đó, nó đã là một con la già nua mà ông đã muốn loại bỏ từ lâu. Sau một lúc cân nhắc, người nông dân quyết định sẽ mua một con la mới chứ không bỏ công sức cứu con vật khốn khổ. Ông ta gọi một người hàng xóm đến và họ cùng xúc đất lấp giếng.

Con la vô cùng phẫn nộ. Ban đầu nó không hiểu tại sao người ta có thể đối xử với mình như vậy. Nhưng rồi, nó thấy rằng có căm phẫn cũng chẳng ích gì. Và nó bỗng để ý thấy mỗi xẻng đất hất xuống mình nó, nó có thể rũ bỏ (shake-off) và bước lên trên (step up).

Thế là con la bắt đầu làm cái công việc giải cứu chính mình. Mỗi xẻng đất đổ xuống trên mình, nó lại rũ bỏ và bước lên trên. Dần dần, đất đầy lên và con la bước ra khỏi miệng giếng.

Những đất đá tưởng sẽ vùi lấp con la lại trở thành phương tiện để cứu thoát nó.

Đôi khi, trong cuộc sống của bạn, có những lúc bạn tưởng như tuyệt vọng vì bao nhiêu khó khăn đổ ập xuống mình. Vậy hãy làm như con la thông minh kia: Rũ bỏ và đứng lên (shake-off and step up).

Và bạn sẽ thấy, những khó khăn tưởng như vùi lấp ta hoá ra lại là những phương tiện để nâng cao con người ta lên.

Có một chàng trai bị bệnh ung thư. Chàng trai 19 tuổi, nhưng có thể chết bất kỳ lúc nào vì căn bệnh quái ác này. Suốt ngày, chàng trai phải nằm trong nhà, được sự chăm sóc cẩn thận đến nghiêm ngặt của bố mẹ. Do đó, chàng trai luôn mong ước được ra ngoài chơi, dù chỉ một lúc cũng được.

Sau rất nhiều lần năn nỉ, bố mẹ cậu cũng đồng ý. Chàng trai đi dọc con phố - con phố nhà mình mà vô cùng mới mẻ - từ cửa hàng này sang cửa hàng khác. Khi đi qua một cửa hàng bán CD nhạc, chàng trai nhìn qua cửa kính và thấy một cô gái. Cô gái rất xinh đẹp với một nụ cười hiền lành - và chàng trai biết đó là 'tình yêu từ ánh mắt đầu tiên'. 

Chàng trai vào cửa hàng và lại gần cái bàn. nơi cô gái đang ngồi. 

Cô gái ngẩng lên hỏi: 

- Tôi có thể giúp gì được anh? - Cô gái mỉm cười và đó quả là nụ cười đẹp nhất mà chàng trai từng thấy. 

- Ơ... - Chàng trai lúng túng - Tôi muốn mua một CD... 

Chàng trai chỉ bừa một cái CD trên giá rồi trả tiền. 

- Anh có cần tôi gói lại không - Cô gái hỏi, và lại mỉm cười. 

Khi chàng trai gật đầu, cô gái đem chiếc CD vào trong. 

Khi cô gái quay lại với chiếc CD đã được gói cẩn thận, chàng trai tần ngần cầm lấy và đi về. 

Từ hôm đó, ngày nào chàng trai cũng tới cửa hàng, mua một chiếc CD và cô gái bán hàng lại gói cho anh. Những chiếc CD đó, chàng trai đều đem về nhà và cất ngay vào tủ. Anh rất ngại, không dám hỏi tên hay làm quen với cô gái. Nhưng cuối cùng, mẹ anh cũng phát hiện ra việc này và khuyên anh cứ nên làm quen với cô gái xinh đẹp kia. 

Ngày hôm sau, lấy hết can đảm, chàng trai lại đến cửa hàng bán CD. Rồi khi cô gái đem chiếc CD vào trong để gói, anh đã để một mảnh giấy ghi tên và số điện thoại của mình lên bàn. Rồi anh cầm chiếc CD đã được gói như tất cả mọi ngày - đem về. 

Vài ngày sau... 

"Reeeeng!..." 

Mẹ của chàng trai nhấc điện thoại: 

Đầu dây bên kia là cô gái ở cửa hàng bán CD. Cô xin gặp chàng trai nhưng bà mẹ oà lên khóc. 

Im lặng một lúc. Cô gái xin lỗi, chia buồn rồi đặt máy. 

Chiều hôm ấy, bà mẹ vào phòng cậu con trai. Bà muốn sắp xếp lại quần áo của cậu nên đã mở cửa tủ. Bà sững người khi nhìn thây hàng chồng, hàng chồng CD được gói bọc cẩn thận chưa hề được mở ra. 

Bà mẹ rất ngạc nhiên nên cầm lên một chiếc mở thử ra. 

Bên trong hộp giấy bọc là một chiếc CD cùng với một mảnh giấy ghi "Chào anh, anh dễ thương lắm- Jacelyn."

Bà mẹ mở thêm một chiếc CD nữa.Lại thêm một mảnh giấy ghi: "Chào anh, anh khỏe không? Mình làm bạn nhé? - Jacelyn."

Một chiếc CD nữa, một chiếc nữa... Trong mỗi chiếc là một mảnh giấy... 

Trong mỗi cử chỉ đều có thể tiềm ẩn một món quà. Giá như chúng ta đừng ngần ngại mở những món quà mà cuộc sống đem lại.

Một bầy ếch đi dạo trong rừng và có hai con bị rơi xuống một cái hố sâu. Tất cả các con ếch còn lại trong bầy đều bu quanh miệng hố để kéo chúng lên. Nhưng khi thấy cái hố quá sâu, cả bầy liền nói với hai con ếch rằng chúng chỉ còn nước chết mà thôi.

Hai con ếch bỏ ngoài tai những lời bình luận đó và cố hết sức nhảy lên khỏi hố. Những con ếch kia lại nói với chúng đừng nên phí sức, rằng chúng chỉ còn nước chết.

Sau cùng, một con ếch phía dưới nghe theo những gì cả bầy đã nói, nó bỏ cuộc và ngã lăn ra chết trong sự tuyệt vọng. Con ếch còn lại tiếp tục cố gắng nhảy. Một lần nữa cả bầy xúm lại và thét lên khuyên nó hãy thôi. Nó càng nhảy mạnh hơn nữa. Cuối cùng nó nhảy được lên bờ. Cả bầy vây quanh và hỏi nó: "Anh không nghe tụi tôi nói gì hay sao?". Thì ra con ếch này bị nặng tai. Nó tưởng cả bầy ếch đã động viên nó suốt khoảng thời gian vừa qua.

Có một sức mạnh sống và chết nơi miệng lưỡi chúng ta. Một lời động viên khích lệ cho một người đang bế tắc có thể vực người ấy dậy và giúp anh ta vượt qua khó khăn. Nhưng cũng lời nói có thể giết chết một người trong cơn tuyệt vọng. Do đó, hãy cẩn thận với những gì chúng ta nói ra. Bất kỳ người nào cũng có thể nói những lời hủy diệt để cướp đi tinh thần của những người đang ở trong hoàn cảnh khốn khó. Quý báu thay là những ai dành thì giờ để động viên và khích lệ người khác.

Hai người, một người Mỹ và bạn anh ta, đi bộ dọc theo con đường đến trung tâm thành phố. Đó là giờ tan tầm buổi trưa nên các con phố thật đông đúc. Tiếng ô tô, tiếng tàu điện, tiếng cười nói, tất cả cùng vang lên tạo thành một thứ âm thanh hỗn tạp.

Đột nhiên, anh chàng người Mỹ nói: "Tôi nghe thấy tiếng dế kêu đâu đó". Người bạn ngạc nhiên hỏi lại: "Gì cơ? Anh nói gì chứ? Làm sao mà có thể nghe thấy tiếng dế kêu trong cái đống âm thanh này". 

"Không, tôi chắc chắn là như thế", anh chàng người Mỹ quả quyết. "Tôi đã nghe thấy tiếng dế kêu mà". 

"Thật là điên rồ!" - Người bạn lẩm bẩm. 

Anh chàng người Mỹ im lặng, lắng nghe và đột nhiên băng qua đường đến bên mấy cái chậu cây đang cố gắng vươn lên. Anh ta cúi xuống, nhẹ nhàng chỉ cho người bạn lúc này đang hết sức ngạc nhiên một chú dế nhỏ đang ra sức hát bài hát của mình. 

"Thật là kì lạ!", người bạn thốt lên. "Anh có đôi tai phi thường!". 

"Không", anh chàng người Mỹ nói, "tai của tôi cũng chẳng khác tai của anh đâu. Tôi nghe thấy chỉ vì tôi muốn nghe thấy thôi". 

"Sao có thể thế được", người bạn phản đối, "tôi không thể nghe thấy tiếng dế kêu trong tiếng ồn ào như thế". 

"Không, có thể chứ. Nó chỉ phụ thuộc vào cái gì quan trọng với anh thôi. Nào hãy để tôi chỉ cho anh". 

Anh ta lôi trong túi ra một vài đồng xu, thận trọng ném xuống đường. Và mặc dù đường phố đông đúc vẫn om sòm xung quanh, nhưng họ vẫn nghe thấy tiếng những đồng xu leng keng rơi xuống nền đường. 

"Đó, anh thấy chưa, điều quan trọng nhất là anh muốn nghe thấy cái gì thôi".

Nhiều người bảo thịt chó rất ngon. Thậm chí có người bảo bên Hàn Quốc, có cả một ngành công nghệ chế biến thịt chó. Vì thịt chó là món khoái khẩu của người Hàn.

Người phương Tây ghê sợ điều đó. Người phương Tây rất yêu quý vật nuôi, đến mức có người bảo rằng ở phương Tây các đối tượng xã hội quan tâm được xếp theo thứ tự : trẻ em, phụ nữ, chó mèo, cuối cùng mới đến đàn ông. Đó là lý do vì sao rất nhiều nhân vật nổi tiếng ở phương Tây kịch liệt phản đối khi Hàn Quốc được Liên đoàn bóng đá thế giới chọn là một trong hai quốc gia tổ chức World cup 2002.

Lúc tôi đang ngồi viết lại câu chuyện này, trong vòng bán kính một cây số tính từ chỗ tôi ngồi đó ít nhất là năm nhà hàng đặc sản, ở đó người ta quảng cáo và bày bán không thiếu một món ăn lạ lẫm nào: nai, chồn, rắn, tê tê, nhím, thằn lằn núi, đà điểu...

Tôi đã thử ăn một vài món trong số đó và thú thật là chẳng ngon lành gì, hoặc nếu cảm thấy ngon vì lạ miệng thì cũng không ngon đến mức muốn ăn lại lần thứ hai.

Thực ra, các thức ăn ngon nhất luôn luôn vẫn là các thức ăn quen thuộc: các loại thịt gia súc, chắc chắn loài người đã có hàng ngàn năm dùng răng và lưỡi sàng lọc các loại thịt trên trái đất. Tổ tiên chúng ta dĩ nhiên đã thử nếm qua các thứ thịt nai, chồn, rắn, tê tê, nhí, thằng lằn núi, đà điểu và vô số các động vật khác ( bây giờ gọi là đặc sản ) lẫn chó, ngựa, mèo, heo, bò, gà,( lúc đó còn là chó rừng, ngựa rừng, mèo rừng, heo rừng, bò rừng, gà rừng ) và cuối cùng đã đi đến kết luận : các loại thịt heo, bò, gà là tuyệt nhất. Từ phán quyết đó, heo rừng, bò rừng, gà rừng đã được nuôi dưỡng và thuần hoá để trở thành nguồn cung cấp thực phẩm vĩnh viễn cho con người. Đó là một lựa chọn vô cùng sáng suốt và có giá trị ở mọi không gian và thời gian: cho đến nay ba loại thịt trên nghiễm nhiên chiếm một vị trí không thể thay thế trên bàn ăn của mọi gia đình từ Đông sang Tây.

Chó đã không được chọn lựa làm thực phẩm, hiển nhiên có lý do của nó, không chỉ vì nó có khoái khẩu và bổ dưỡng hay không. Loài người thuần hoá ngựa để cưỡi, trâu để kéo cày, mèo để bắt chuộtvà chó để trông nhà, và quan trọng hơn để là bạn với con người, đặc biệt là làm bạn v71i trẻ con. 

Tôi, thằng Hải cò và con Tí sún không thể nói với Hoàng tử bé " Thịt của bạn ngon lắm ".Mọi đứa trẻ khác cũng không thể nói với mọi con chó khác những lời như thế. Đơn giản, trẻ con không bao giờ nhìn chó như nhìn một món ăn, dù gươm kề cổ.

Còn tại sao chó trở thành bạn của con người thì có lẽ tôi không cần phải giải thích.Tôi tin bất cứ ai đọc cuốn sách này cũng từng có một con chó là bạn.Với một đứa trẻ, thèm ăn thịt một con chó cũng chẳng khác nào thèm ăn thịt một đứa bạn thân của mình.Điều đó đáng kinh sợ, vì đứa trẻ khi đó sẽ giống như những con yêu tinh ăn thịt người trong các câu chuyện cổ.

Đó là lý do tại sao bọn tôi quyết định giải tán trang trại chó hoang trong đau đớn, mặc dù để làm được điều đó thật vất vả .

Lũ chó không chịu ra khỏi nhà dù bọn tôi thi nhau hò hét, quát tháo, mắng mỏ, dậm chân thình thịch và dứ dứ nắm đấm trước mặt chúng .

Cuối cùng tôi, thằng Hải cò và con Tí sún mỗi đứa ẵm một con trên tay, chạy rã cả chân để đến một nơi xa nhất có thể, thận trọng đặt chúng xuống để rồi ngán ngẩm nhận ra khi tụi tôi quay về thì bọn chó vẫn lẽo đẽo sau lưng .

Chẳng đặng dừng, con Tí sún quyết định đóng cổng rào nhốt lũ chó bên ngoài và chúng tôi đã trải qua những ngày cắn rứt khi phải chứng kiến lũ chó con nằm con ngồi chầu chực suốt ngày đêm bên ngoài cổng nhà con Tí sún, thắc thỏm nhìn vào.

♥ ♥ ♥

Cuộc đời như vậy là đã thôi tẻ nhạt, theo cái cách số phận dành cho mỗi người . 

Nỗi buồn về sự ra đi của lũ chó hoang chồng lên nỗi buồn về sự ra đi của con Tủn đã khiến một chú bé tám tuổi kiễng chân lên để tậplàm người lớn .

Tôi nghĩ ngợi hơn, sầu tư hơn, và dường như không còn háo hức sắp xếp lại thế giới nữa . Tôi biết mình không thể khơi dòng đời theo bản vẽ trong đầu tôi, và nếu tôi có cố khơi theo hướng này thì dòng đời vẫn cứ chảy theo hướng khác . Thôi, chuyện đó hẵng để sau này, mặc dù khi trờ thành người lớn chúng ta thường có xu hướng bơi theo những dòng chảy đã được người khác khơi sẵn, như xe cộ luôn tuân thủ luật giao thông, chỉ để được an toàn.

Bên cạnh cái dở, người lớn tất nhiên cũng có cái hay của người lớn. Tôi là người lớn, nếu tôi không nghĩ vậy có khác gì tôi phủ định chính mình. Nhưng mà đó là sự thật. Trẻ con cũng yêu ba mẹ, cũng biết ba mẹ yêu mình nhưng đón nhận sự chăm sóc đó một cách hồn nhiên, chả nghĩ ngợi gì. Lòng hiếu thảo đối với ba mẹ, chỉ người lớn mới cảm nhận được đầy đủ. Đặc biệt khi người lớn đó sinh con, nuôi convà vất vả vì con thì sự cảm nhận đó càng sâu sắc hơn nữa. Vì vậy mà các bậc làm cha làm mẹ không nên lo lắng thái quá ( khi tôi khẳng định rằng mọi đứa trẻ trên thế giới này đều từng oán trách ba mẹ ) vì những đứa con oán trách ba mẹ nhiều nhất sau này sẽ là những đứa con biết ơn ba mẹ nhiều nhất, trong đó có cả lý do là hồi nhỏ đã trót oán trách ba mẹ quá nhiều.

Người lớn còn có cái hay nữa là thỉnh thoảng vờ vịt một cách đáng yêu. Như ông giám đốc Hải cò và bà hiệu trưởng Tủn.

Khi cuốn sách này phát hành được hai ngày, tôi chết điếng người khi nhác thấy chiếc xe hơi quen thuộc của Hải cò đỗ xịch trước cửa.

Một mình Hải cò tìm tới gây sự tôi đã hãi, đằng này lục tục leo xuống xe ngoài Hải cò còn có thêm con Tủn.

Ôm kè kè một chồng sách bên hông như thể ôm bom, cả hai xồng xộc bước vào nhà.

Tôi vội vã lao ra chặn ngay cửa, như muốn dùng thân mình lấp nỗi nguy hiểm:

- Này, này.... cậu ...

Trái với sự chờ đợi của tôi, Hải cò toét miệng cười:

- Tụi này đến chúc mừng cậu đây.

Trước bộ mặt chắc là rất đần đần của tôi, Hải co, với con Tủn theo sau, đi thằng vô trong, đặt chồng sách trên tay xuống bàn - cả hai đứa.

Tôi nhìn hai chồng sách, há hốc miệng khi nhận ra đó là cuốn sách tôi vừa in:

- Các cậu làm gì thế ?

- Còn làm gì nữa! - Hải cò vẫn tròng lên mặt nụ cười rạng rỡ - Mua sách của cậu, đem tới nhà cậu thì là để xin chữ ký của cậu chứ để làm gì!

Tôi không biết tôi đã ngồi vào bàn bằng cách nào. Tôi ngước mắt nhìn hai đứa bạn trước mặt bằng ánh mắt của người vẫn chưa ra khỏi cơn mộng du:

- Thế các cậu không giận mình à?

Con Tủn trưng ra bộ mặt ngây thơ:

- Giận chuyện gì hả anh?

- Thì các cậu chả bảo mình đem chuyện hồi bé của các cậu ra bêu riếu là gì!

- Ối, sao mà cậu ngốc thế! - Hải cò kêu lên, giọng lớn đến mức cảm tưởng nó đáng cố đánh thức cả thị trấn - Tụi này nói như vậy là để cậu dẹp quách cái bản tham luận vớ vẩn của cậu đi. Một tuổi thơ tuyệt vời như thế mà đem ra viết tham luận trong hội nghị thì phí quá.

Tôi cười như mếu:

- Thế ra việc mình quyết định viết những hồi bé thành sách là nằm trong ý đồ của các cậu sao?

Con Tủn hít vô một hơi, mặt nó ửng lên như tráng men:

- Anh ơi, đó là một ý đồ tốt đẹp.

Tôi nhìn sững con Tủn:

- Em không ngại học sinh và phụ huynh học sinh biết chuyện hồi tám tuổi em đã nhận được tin nhắn nóng bỏng ...

- Thủ thật là em đã quên mất chuyện đó rồi. Bao nhiêu năm rồi còn gì! - Con Tủn chép miệng và khi nói tiếp thì mặt nó lộ vẻ xúc động - Bây giờ đọc lại, em mới chợt biết là suýt chút nữa em đánh rơi một kỷ niệm đẹp. Có gì đâu mà ngại hả anh. Ai mà chẳng biết anh đã nhắn tin cho em một cách trong sáng...

Tôi len lén nhìn Hải cò:

- Nhưng một ông giám đốc hồi bé từng lập một phiên toà ...

- Lập hay không lập cũng thế thôi! Mỗi đứa trẻ đều có một phiên toà trong lòng mình - Hải cò nhịp những ngón tay lên mặt bàn làm phát ra những tiếng lách cách như để đệm cho câu nói - Người lớn cần phải biết rằng trẻ con cũng thường xuyên phán xét họ nghiêm khắc không kém gì họ phán xét chúng. Điều đó sẽ giúp cho người lớn chú ý hơi cách sống của mình.

Hải cò nhe răng cười:

- Tôi không tin người lớn sẽ cách chức tôi chỉ vì hồi bé tôi từng lập một phiên toà kể tội người lớn.

Suốt cuộc gặp gỡ, tôi nói rất ít, không phải vì không có gì để nói mà vì thằng Hải cò và con Tủn đã chiếm diên đàn một cách thô bạo trong buổi snág hôm đó, chỉ để bốc cuốn sách của tôi lên mây. Suốt hai tiếng đồng hồ, tôi như bị nhấn chìm dưới một cơn bão những lời có cánh.

Ngày hôm sau con Tí sún tới và tôi hết sức ngạc nhiê thấy nó chẳng hề tỏ ra ngạc nhiên khi tôi kể cho nó nghe về cuốc viếng thăm của Hải cò và con Tủn.

- Em biết chuyện đó từ lâu rồi - Nó mỉm cười với vẻ biết lỗi.

- Thì ra em cố tình giấu anh - Tôi dựng mắt lên, giận dỗi nói - Cả ba người toa rập với nhau?

- Bởi vì trong bốn đứa, anh là người gìn giữ kỷ niệm tốt nhất, cũng là người duy nhất có khả năng kể lại câu chuyện tuổi thơ.

- Tiếc thật! - Tôi bất giác buông tiếng thở dài và nhìn ra sân nắng, đột nhiên bắt gặp mình bâng khuâng - Chúng mình đã ở quá xa sân ga tuổi nhỏ.

- NHưng cuốn sách của anh là chiếc vé tuyệt vời - Đôi mắt con Tí sún long lanh với chiếc vé đó, tụi em đã có dịp quay về.

- Bây giờ em nấu mì gói đã ngon chưa? - Tự nhiên tôi hỏi.

- Còn anh thì sao? Anh vẫn đang đi tìm kho báu đó chứ? - Con Tí sún không đáp lời tôi mà mỉm cười hỏi lại. Cứ như thể hai đứa tôi vẫn ỡ trên tàu.

Khi đọc đến những câu đối thoại ngớ ngẩn này, giả định là bạn đang cầm cuốn sách của tôi trên tay, tôi tin rằng bạn đang nhìn thấy tôi, Hải cò, con Tủn và con Tí sún - những nhân vật chính của câu chuyện lan man này. Tôi tin như vậy vì tôi tin bạn đang ngồi cùng bọn tôi trên một chuyến tàu từ khi trang sách đầu tiên mở ra trên tay bạn.

Chiếc vé tuổi thơ đó, bạn cứ giữ kỹ trong túi áo, vì không có người soát vé trên chuyến tàu đặt biệt này.

bạn có thể trở về thăm lại thời thơ ấu của mình bất cứ lúc nào, hay nói khác đi lúc mà bạn nhận ra rằng thỉnh thoảng tắm mình trong dòng sông trong trẻo của tuổi thơ sẽ giúp bạn gột rửa những bụi bặm của thế giới người lớn một cách diệu kỳ.

Ờ tám tuổi, vẫn là trong trẻo lắm, vẫn khát khao cuộc sống cho dù lúc tám tuổi có thể bạn rầu rầu nói: " Một ngày, tôi chợt nhận thấy cuộc sống thật là buồn chán và tẻ nhạt ". Câu nói yếm thế đó của một đứa trẻ có thể bắt đầu cho một cuốn sách vui nhộn. Nhưng bây giờ, đã lớn, nếu một ngày bạn cảm thấy sự bế tắc của cuộc sống gieo vào đầu bạn ý nghĩ ảm đạm đó thì rất có thể đó là khởi đầu cho một câu chuyện tệ hại và chân trời có khả năng khép lại trước mắt bạn.

Vì vậy, để sống tốt hơn đôi khi chúng ta phải học làm trẻ con trước khi học làm người lớn, tôi đã nghĩ như vậy khi ngồi cặm cụi gõ cuốn sách này ...